رابطه این دو تن که یک تن شده اند ، در جهان بی مانند است و در مغرب زمین این رابطه را با هیچ رابطه دیگری نمی توان مقایسه کرد.

2 بیت آغازین در نسخه های مثنوی معنوی درست نوشته نشده است و غلط نيز خوانده می شود و ای کاش این 2 بیت مولانا درست خوانده مي شد تا انديشه مولانا به درستي فهمیده شود.

زمانی که مولانا و شمس یکدیگر را دیدند، مولانا خام نبود. آن دو تشنه بودند که یکدیگر را یافتند و همدیگر را ویران و دوباره ساختند. به هیچ وجه،بین مولانا و شمس رابطه مرید و مرادی وجود نداشته است.

مولانا بارها در آثارش عنوان کرده است که من در پی کسی بودم که او را برای خود قبله سازم.

رابطه این دوتن که یک تن شده اند، در جهان بی مانند است و در مغرب زمین این رابطه را با هیچ رابطه دیگری نمی توان مقایسه کرد.متاسفانه در غرب کلوپ های هم جنس گرایی متعددی با نام شمس راه افتاده و هر چه من و امثال من درباره رابطه مولانا و شمس به فارسی و دیگر زبان ها نوشته ایم، سودی دربر نداشته است.

مولوی نامی است که در یک قرن اخیر روی این شاعر گذاشته شده و این نام را در هیچ یک از متون گذشته فارسی نمی توان يافت.

من پس از این همه سال بررسی و عميق شدن در آثار مولانا معتقدم که مولانا تمام زندگی باطنی اش را در چنگش گرفته و عصاره اش را بر روی کاغذ آورده است.

مولانا در تمام زندگی من آمیخته شده است و حضور او را همواره در کنار خود حس می کنم.

***

سخنراني علي دهباشي ... اينجا
پيام دكتر قمر آريان ... اينجا

عكس هاي سالي بيداروطن ... اينجا
عكس هاي احمد باطبي ... اينجا

سخنراني دكتر بردبار ... اينجا
سخنراني دكتر توفيق سبحاني ... اينجا
سخنراني دكتر محمد استعلامي ... اينجا
سخنراني جمشيد مشايخي ... اينجا
سخنراني بهاءالدين خرمشاهي ... اينجا

بهاءالدين خرمشاهي در شرح‌ هايي كه تاكنون نوشته، كمال دقت را به كار بسته و شرح هايي او هميشه راهگشاست.

این مراسم فرصت مغتنمی است که از شر کلمه ای به نام "رونما" راحت شویم. این کلمه از زبان هندی به زبان فارسی راه یافته است. معنایی این کلمه پولی است که پدر داماد به عروس می دهد. اگر بخواهیم این کلمه را در معنای مجازی اش درباره کتاب به کار ببریم، یعنی که کتاب را بازکنیم و درباره زیبایی جلد و ظاهر آن سخن بگوییم. به جای این کلمه باید از کلمه "چهره گشایی" و یا کلمه دیگری استفاده کنیم .

مولانا مثنوی همان گونه که نوشته، باید خوانده شود. اگر روزی من،مثنوی دیگری خلق كنم، آنجا هر جور که دلم خواست می نویسم.اما وقتی با مثنوی مولانا روبرو می شوم باید همان گونه بخوانيم که او گفته است.

خرمشاهی با تصحيح و گزینش غزلیات در این قطع، غزلیات شمس را به دل جامعه برده است،چرا که غزلیات شمس بیش از 3 هزار غزل دارد و با قطع قدیمی حمل و نقل آن دشوار بود،خرمشاهی با توضیحاتی که بر روی این غزلیات نوشته است، زمینه درک دشواری های این اثر عظیم را برای مخاطب فراهم كرده است.

غزلیات مولانا بزودی به چاپ های مجدد می رسد، چرا که خرمشاهی با سابقه تدريسي که دارد، کتاب مناسبی را برای کسانی که می خواهند غزلیات را درک کنند ، فراهم کرده است.

ما پیش از آن با دیگر شرح های بهاء الدین خرمشاهی آشنا بودیم و شرح های وی همیشه برای ما راهگشا بوده است.

***

سخنراني علي دهباشي ... اينجا
پيام دكتر قمر آريان ... اينجا

عكس هاي سالي بيداروطن ... اينجا
عكس هاي احمد باطبي ... اينجا

سخنراني دكتر بردبار ... اينجا
سخنراني دكتر توفيق سبحاني ... اينجا
سخنراني دكتر محمد استعلامي ... اينجا
سخنراني جمشيد مشايخي ... اينجا
سخنراني بهاءالدين خرمشاهي ... اينجا

من در تمام این 73 سال زندگي ام، بی دوست یعنی بی کتاب زندگی کرده ام. مولانا و حافظ دو تن از بزرگان این مرز و بوم هستند و من نیز به این دليل،هم به وجودشان و هم به ایرانی بودنم، افتخار می کنم.

هم بدان گونه که بر این سرزمین زنده زاده شدم، روزی تن خسته ام را در خاک خواهم کشید .

یکی دیگر از منظور های مولانا از طرح مساله از نیستان دور افتاده ام، دور افتادن از ایران سرزمین مادری اش است.

مولانا متعلق به همه ایرانیان است،اما من به دلیل دانش اندکی که دارم کمتر از آثار وی ياد گرفته ام.

این دو تن از بزرگان این مرز و بوم هستند و من نیز به این دليل،هم به وجودشان و هم به ایرانی بودنم، افتخار می کنم.

***

سخنراني علي دهباشي ... اينجا
پيام دكتر قمر آريان ... اينجا

عكس هاي سالي بيداروطن ... اينجا
عكس هاي احمد باطبي ... اينجا

سخنراني دكتر بردبار ... اينجا
سخنراني دكتر توفيق سبحاني ... اينجا
سخنراني دكتر محمد استعلامي ... اينجا
سخنراني جمشيد مشايخي ... اينجا
سخنراني بهاءالدين خرمشاهي ... اينجا

مولانا ، شمس را برتر از تفکر و عقلانیت خودش می داند.برای مولانا اختلال زندگی شخصی مهم نیست، اما او تاب تحمل هر اختلال کوچک در رابطه اش با شمس را ندارد.

امشب به مناسبت هشتصدمین سال میلاد مولانا و به بهانه انتشار کتاب عظیم "انسانم آرزوست "که دربرگیرنده شرح 400 غزل از 3 هزار غزل مولانا است، گرد هم جمع شده ایم، تا این مهم را ارج نهیم.

مولانا پژوهی در کشور ما از سابقه چندانی برخوردار نیست. 130 سال پیش رضا قلی خان هدایت با انتشار دیوان شمس در تبریز گام بلندی در این راه برداشت.

زبان فارسی مفتخر به خدمت استادانی چون محمد علی موحد،محمد امین ریاحی ، محمد استعلامی، توفیق سبحانی، عبدالکریم سروش،شفیعی کدکنی،حسن لاهوتی، کریم زمانی و... است که از زوایای پنهان آثار او به کشف هاي مهمي رسيده اند و چهره تازه ای از مولانا را به ما معرفی کرده اند.

در عرصه مولانا پژوهی خدمات ارزنده جلال الدین همایی ،بدیع الزمان فروزانفر،سید صادق گوهرین ، سید جلال آشتیانی ، عبد الحسین زرین کوب ، نیکلسون و آن ماری شیمل بسیار ارزنده است.

برخی معتقدند که با توجه به وسعت آثار و شخصیت مولانا، شمس در حاشیه شخصیت او قرار گرفته است.

زمانی که شمس به مولانا رسید، انسان بسیار پخته ای بود که در طول سفرها،دیدار ها و مناظراتی که با استادان مختلف داشت، تجربیاتی کسب کرده بود و ذهنی سرشار از علوم اسلامی داشت .

شمس انسانی نبود که در انتخاب هایش دچار سستی شود .کسی که وارد دنیای عرفان می شود ، پیش از آن نیاز های عرفانی در وجودش شعله ور شده است.

بی شک تا زمانی که مساله طلب و نیاز در انسان بارور نباشد،او زندگی باروری نخواهد داشت.

مولوی در آثارش به خوبی به اهمیت موضوع نیاز پرداخته است. او به مساله نیاز شیفته وار بهاء داد و با دیدار با شمس پاسخ نیازهایش را گرفت. شمس انسان سهل انگاری نبود و غزلیات مولانا پر از شمس است.

مولانا، شمس را برتر از تفکر و عقلانیت خودش می داند.برای مولانا اختلال زندگی شخصی مهم نیست، اما او تاب تحمل هر اختلال کوچک در رابطه‌اش با شمس را ندارد.

حضور شمس در زندگی مولانا بسیار جدی و گره گشا است و مولانا نیز بارها و بارها در آثارش به این موضوع اشاره می کند.

زمانی که آثار مولانا را می خوانیم ، پرسش اصلی که به ذهن خطور می کند ، این است که مولانا در عرفانش چه چیزی را می خواهد به ما بگوید، صرف نظر از این موضوع که او در آثارش عوامل عرفان را از جمله عشق، که محصول شعور و زیبایی است را به ما معرفی می کند.

مولانا تصویر تکاملی شخصیت خود ما و شمس هم تابلویی از باید های خود مولانا است.

مطالعه اینگونه آثار مولانا هیچ دستاوردی در برنخواهد داشت . بازکردن رمز و رموز آثار مولانا یک مجاهدت مقدس است .

برترین جهادی که یک انسان می تواند بکند، این است که انسان مثنوی و غزلیات را به ذهن مردم نزدیک کند و اگر در فهم ریز کاریهای مثنوی و غزلیات مشکلی وجود دارد آن را کشف و در دسترس ادراک مردم قرار دهد .

انسانیت مهمترین تمنای یک عارف است که در آثار خرقانی ابوسعید و مولانا و... بارها شاهد آن هستیم . جدی ترین مساله ای که مولانا در آثارش مطرح می کند انسانم آرزوست .
انسان گاه از گرگ هم درنده خو تر می شود و گاه در مرحله اي صد پله پایین تر از حیوان قرار می گیرد و عرفا نسبت به انسان ها احساس مسولیت می کنند و در پی این هستند که انسانیت در انسان تحقق پیدا کند.

امیدواریم که کار او فتح بابی برای شناساندن بیشتر مولانا باشد .

***

سخنراني علي دهباشي ... اينجا
پيام دكتر قمر آريان ... اينجا

عكس هاي سالي بيداروطن ... اينجا
عكس هاي احمد باطبي ... اينجا

سخنراني دكتر بردبار ... اينجا
سخنراني دكتر توفيق سبحاني ... اينجا
سخنراني دكتر محمد استعلامي ... اينجا
سخنراني جمشيد مشايخي ... اينجا
سخنراني بهاءالدين خرمشاهي ... اينجا

مولوي پژوهان با خدمات خود راه من و ديگر پژوهشگران را هموار كرده اند.شرح نوشتن بر آثار مولانا بسیار دشوار است،چرا که تلمیحات در اشعار او بسیار زیاد است و همین امر تعلیقات و توضیحات آثار او را دو چندان می کند. انتخاب 400 و 500 غزل از بین 3 هزار غزل بسیار دشوار است و هر کس که دیوان مولانا را در دست می گیرد،گرفتار جادوی سخن او می شود که از آن راه گریزی نمی یابد.

سالها پیش مدیر انتشارات نگاه از من خواست تا شرحی بر غزلیات شمس بنویسم و من در پاسخ گفتم از عهده من خارج است.

این موضوع سالها مسکوت ماند، تا این که دوباره 3 سال پیش "عليرضا رئيس دانايي" تماس گرفتند که در نهایت من تصمیم گرفتم گزیده ای از غزلیات مولانا را با شرح مختصری برایشان فراهم کنم.

شرح نوشتن بر آثار مولانا بسیار دشوار است، چرا که تلمیحات در اشعار او بسیار زیاد است و همین امر تعلیقات و توضیحات آثار او را دو چندان می کند.

خدمات دکتر "محمد استعلامی" راه بسیاری از مولانا پژوهان را هموار کرده است و نباید منکر خدمات"توفق سبحانی" باشیم.

من مدت زمان 6 ماه با این غزلیات انس پیدا کردم و مبنای کارم را ، تصحیح توفیق سبحانی و فروزانفر قرار دادم.

در ایران شارحان خوبی ديگري چون دکتر استعلامی و دکتر شهیدی داریم که عمرشان دراز و خدمات فرهنگي شان پر دوام باد.مولانا در جهان از جایگاه ویژه ای برخوردار است که تنها کتاب شناسی او که به همت" ماندانا بهزادی" در700 صفحه منتشر شده است و هر روز نیز به برگ هایی این دفتر افزوده می شود.

دکتر عبدالحسین زرین کوب در مقاله ای شرح داده‌اند که غزلیات مولانا بسیار مفصل است، از این رو ضرورت فراهم کردن گزیده غزلیات احساس می شود.تاكنون گزيده هاي بسيار خوبي از غزليات مولانا منتشر شده است كه می توان به گزیده رضا قلی خان هدایت ، انجوی شیرازی ، قربان ولیی ، سيروس شمیسا و شفیعی کدکنی که گزیده او تا روزگار ما از بهترین ها بوده است، اشاره کرد.

اين گزيده نيز بسيار ارزشمند است كه در قالب كتاب منتشر نشده است و وی تنها 3 غزل از دیوان شمس را شرح داده که کار ارزشمندی است.

انتخاب 400 و 500 غزل از بین 3 هزار غزل بسیار دشوار است و هر کس که دیوان مولانا را در دست می گیرد،گرفتار جادوی سخن او می شود که از آن راه گریزی نمی یابد.

من در این راه وامدار تمام مولانا پژوهان پیش و هم نسل خودم هستم و در انتخاب و ویرایش کارم وسواس به خرج داده ام . امید كه با این کار گوشه ای از چهره عظیم غزلیات شمس را بر مخاطبان بنمایانم.

***

سخنراني علي دهباشي ... اينجا
پيام دكتر قمر آريان ... اينجا

عكس هاي سالي بيداروطن ... اينجا
عكس هاي احمد باطبي ... اينجا

سخنراني دكتر بردبار ... اينجا
سخنراني دكتر توفيق سبحاني ... اينجا
سخنراني دكتر محمد استعلامي ... اينجا
سخنراني جمشيد مشايخي ... اينجا
سخنراني بهاءالدين خرمشاهي ... اينجا

علي دهباشي


سالن اجتماعات موسسه انتشارات نگاه


دكتر بردبار


جمشيد مشايخي، جواد مجابي، سيمين بهبهاني، ، محمد حقوقي


دكتر بردبار


دكتر استعلامي


جمشيد مشايخي


رضا سيدحسيني


كامران فاني


بيتا رهاوي






دكتر جواد مجابي، سيمين بهبهاني


بيژن بيژني


دكتر منوچهر پارسادوست


هيوا مسيح


حسين جاويد، يوسف عليخاني، محمدعلي نيازي، نسترن زندي




دكتر سهراب فتوحي، رئيس انجمن دوستي ايران و فرانسه


غلامحسين سالمي


صبا خويي، دختر اسماعيل خويي


بهاءالدين خرمشاهي




آرش اسلامي، آبتين سالمي

عكس ها: احمد باطبي

علي دهباشي


عليرضا رئيس دانا


بيتا رهاوي - داود زماني


توفيق سبحاني، كامران فاني، بهاءالدين خرمشاهي


دكتر بردبار


بهاءالدين خرمشاهي


توفيق سبحاني




دكتر استعلامي


دكتر جواد مجابي، سيمين بهبهاني


دكتر جواد مجابي


استاد رضا سيدحسيني


دكتر استعلامي


سيدعلي صالحي


فرزانه قوجلو، خجسته كيهان


توفيق سبحاني


صبا خويي


غلامحسين سالمي


جمشيد مشايخي




بهاءالدين خرمشاهي




دكتر سهراب فتوحي، رئيس انجمن دوستي ايران و فرانسه


بيژن بيژني





عكس ها: سالي بيدار وطن